سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
625
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى)
علماء اماميّه به مخالفى برنخورديم و از مخالفين نيز بسيارى با ما موافق مىباشند ولى در عين حال برخى آن را اجازه دادهاند . تحرير محلّ نزاع سزاوار است ابتداء محلّ نزاع را تحرير كرده و سپس در آن وارد شويم پس مىگوييم : وحدت گاهى جنسى بوده و زمانى شخصى مىباشد . پس اوّل در آن جايز است امر به فردى و نهى از فرد ديگر صورت گيرد همچون « سجود » كه اگر براى خدا بوده مورد امر واقع شده و در صورتى كه براى خورشيد و ماه باشد مورد نهى قرار مىگيرد . و بسا بعضى از تعلّق امر و نهى به واحد جنسى منع كرده ولى اين منع شديدا ضعيف بوده و قائلش نادر و قليل مىباشد . و دوّم يا جهت امر و نهى در آن يكى بوده يا متعدّد مىباشد : پس اگر متّحد باشد يعنى شىء واحد از جهت واحدى هم مأمور به بوده و هم منهىّ عنه پس آن غيرممكن و قطعا مستحيل مىباشد . تفصيل يكى از مسائل مهمّ و قابل توجّه اصول مسئله اجتماع امر و نهى است و مقصود از آن اينست كه آيا در شىء واحد ممكنست امر و نهى اجتماع كنند و بتعبير ديگر : يك شىء هم واجب بوده و هم حرام باشد : بايد بگوئيم : در اين مسئله از علماء شيعه و حضرات دانشمندان اثنىعشرى احدى بجواز آن قائل نشده و اتّفاق ايشان برآنست كه اين امر ممتنع و مستحيل مىباشد .